Witaj na stronie Poradni Dietetycznej 4LINE

Modna Ashwaganda, brać czy nie?

Oststnio coraz częściej pytacie o Ashwagande inaczej zwaną Withania somnifera (witania ospałna). Nadzieje z nią związane wynikają z jej właściwości uspokajających, wyciszających oraz poprawiających siły witalne a jednocześnie przeciwnowtowrowych i kardioprotekcyjnych.  Witania zawiera wiele związków biologicznie czynnych, w tym witanolidy i glikowitanolidy czy alkaloidy, laktony steroidowe, saponiny . Uwagę zwraca się często na takie substancje jak witaferyna A, witanolid D oraz sitoindozydy, a także na wysoką zawartość żelaza. Witanolidy i Witaferyna A występujące przede wszystkim w korzeniu Ashwagandy są właśnie związkami, którym przypisuje się te szczególne właściwości  i z tego powodu najczęściej wykorzystywanymi w suplementach.

Działanie przeciwnowotworowe

Jest wiele badań na temat Ashwagandy. Część z nich wskazuje na jej właściwości przeciwnowotworowe. Między innymi naukowcy zauważyli, że roślina działa hamująco na wzrost komórek nowotworowych piersi, okrężnicy i nowotworu centralnego układu nerwowego porównywalnie do doksorubicyny. Tym samym ashwaganda może w przyszłości być wykorzystana jako chemioterapeutyk20. Ochronne działanie zauważono także odnośnie do raka skóry.

Działanie przeciwzapalne i anty- ageing

Ashwagandha zmniejsza stan zapalny, działa antyoksydacyjnie, a dzięki temu potencjalnie działa anty ageing tzn. opóźnia procesy starzenia się organizmu. Kumar i wsp. przeprowadzili badanie kliniczne, którego wyniki sugerują potencjalnie możliwe korzystne działanie właśnie w RZS czyli  reumatoidalnym zapaleniu stawów. Odnotowano istotną zmianę w obrzęku stawów i ich bolesności zarówno w ocenie pacjenta, jak i lekarza prowadzącego. Ponadto poprawił się również wskaźnik samooceny niepełnosprawności. Niestety nadal potrzeba więcej badań w celu zajęcia stanowiska nad wpływem ashwagandhy na łagodzenie objawów RZS.

Działanie adaptogenne na układ nerwowy

 Adaptogeny mają gównie na celu pobudzanie mechanizmów obronnych organizmu i zwiększenie jego wytrzymałości na stres psychiczny i fizyczny.  Wykazano, że Ashwaganda zmniejsza stężenie kortyzolu, tzw. hormonu stresu. Jedną z metod, która może w dużej mierze przedstawić rolę adaptogenów, jest badanie odpowiedzi na stres przez oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, która kontroluje właśnie wydzielanie wspomnianego kortyzolu. Narażenie na przewlekły stres powoduje zakłócenia w dobowym rytmie wydzielania kortyzolu.  Duże nadzieje wiąże się z działaniem ashwagandhy u osób z chorobami neurodegeneracyjnymi, w tym z chorobami Parkinsona i Alzheimera. Wstępne badania przeprowadzano jednak na zwierzętach. Zauważono, że witania wpływa na wzrost pewnych struktur komórek nerwowych (tzw. dendrytów). Duży wpływ na funkcjonowanie mózgu zauważa się w przebiegu depresji czy wsparcia sportowców.  Korzystny wpływ witanii jest porównywalny do działania niektórych leków stosowanych w tej chorobie.

Ponadto Ashwaganda Witania zmniejszała m.in. stany lękowe,  pozytywnie oddziałuje na kojarzenie oraz pamięć, wpływa ochronnie na komórki nerwowe.  W randomizowanym badaniu kontrolowanym placebo osoby badane przyjmowały 300 mg ekstraktu z  Ashwagandy, co znacząco poprawiało komfort życia oraz odporność na stres.

Ochrona wątroby

Roślina pozytywnie oddziałuje także na wątrobę, która poddawana jest działaniu wysokich stężeń metali ciężkich. Tutaj ashwagandha wykazuje aktywność podobną do sylimaryny, która jest wiodącą substancją we wspomaganiu omawianego narządu.

Ze względu na znaczną ilość żelaza ashwagandha może być stosowana wspomagająco w leczeniu niedokrwistości z niedoboru tego składnika. Można znaleźć zalecenie połączenia jej sproszkowanej postaci z mlekiem oraz melasą. Innymi stanami, w których ashwagandha może być pomocna, są bóle mięśniowe i złe samopoczucie w okresie okołomenopauzalnym, a także tzw. zespół niespokojnych nóg (najlepiej w połączeniu z magnezem). Badania z udziałem osób chorujących na cukrzycę pozwoliły również zauważyć poprawę w poziomie glukozy we krwi. Warto pamiętać, że stres oddziałuje również na glikemię. Stąd poprzez wpływ na reakcję stresową organizmu witania może działać wspomagająco w terapii cukrzycy.

 

Właściwości kardioprotekcyjne

Stwierdzono, że Withania somnifera działa na zwiększenie częstości akcji serca, siłę skurczu oraz relaksację mięśnia sercowego. Inne właściwości ashwagandhy – to działanie hipolipemiczne i hipocholesterolemiczne. Proszek z suszonego korzenia ashwagandhy obniżał całkowite stężenie cholesterolu, lipoprotein LDL oraz triglicerydów, jednocześnie podwyższając stężenie HDL, aktywność reduktazy HMG-CoA oraz produkcję kwasów żółciowych, przy znacznym spadku peroksydacji lipidów u zwierząt z hipercholesterolemią17. Przeprowadzono również badanie z udziałem ludzi: sześć osób z łagodną hipocholesterolemią i cukrzycą insulinoniezależną przyjmowało proszek z korzenia ashwagandhy. Odnotowano zmniejszenie stężenia glukozy we krwi porównywalne z działaniem leku hipoglikemizującego, wzrosła objętość moczu i zawartość sodu w moczu oraz spadło stężenie cholesterolu całkowitego, LDL-cholesterolu, VLDL-cholesterolu oraz triglicerdów

To brać czy nie???

Ilość zastosowań może szokować i wprawiać w osłupienie 🙂 Wydaje się, że Ashwaganda ma ogromny potencjał w wielu aspektach poprawy zdrowia. Niestety, nadal badania kliniczne z udziałem ludzi są niewystarczające do formułowania konkretnych zaleceń i dlatego powinno się zachować ostrożność przy jej stosowaniu.  Co istotne wciąż  brakuje spójnych danych na temat koniecznej dawki preparatu w celu uzyskania efektu. Z kolei dawki  sugerowane przez producentów suplementów zwyczajnie bazują na dawkach uznawanych za bezpieczne.

Kiedy nie można przyjmować Ashwagandy?

  • Należy zachować ostrożność u osób przyjmujących leki przeciwdepresyjne,  leki przeciwlękowe, przeciwpadaczkowe.
  • Kobiety w ciąży, kobiety w okresie laktacji, dzieci
  • Ze względu na przypadki tyreotoksykozy i potencjalnego działania na pracę tarczycy nie zaleca się ashwagandhy w chorobach tarczycy.
  • Pamiętajcie też, że przed każdym przyjęciem suplementu w przypadku brania leków należy poradzić się lekarza lub farmaceuty.

 

dietetyk kliniczny

Agnieszka Ślusarska-Staniszewska

Bibliografia
1. Obidoska G., Sadowska A., Rośliny o działaniu adaptogennym, „Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin” 2004, 233, 163–171.
2. Mishra L.-Ch., Singh B.B., Scientific Basis for the Therapeutic Use of Withania somnifera (Ashwagandha): A Review, „Alternative Medicine Review” 2000, 5(4), 334–346.
3. Giovindarajan R., Vijayakumar M., Pushpangadan P., Antioxidant approach to disease management and the role of ‚Rasayana’ herbs of Ayurveda, „Journal of Ethno-Pharmacology” 2005, 99, 165–178.
4. Ho Thanh Ł., Brodowiak A., Adaptogeny – wschodnie lekarstwo czy zachodnia moda?, „Food Forum. Czasopismo specjalistyczne o zdrowym odżywianiu” 2017, 4(20), 58–63. 

5. Visavadiya N.P., Narasimhacharya A.V., Hypocholesteremic and antioxidant effects of Withania somnifera (Dunal) in hypercholesteremic rats, “Phytomedicine” 14(2–3), 2007, 136–142

6. Andallu B., Radhika B., Hypoglycemic, diuretic and hypocholesterolemic effect of winter cherry (Withania somnifera, Dunal) root, “Indian Journal of Experimental Biology” 38(6), 2000, 607–609.

7. Jayaprakasam B., Zhang Y., Seeram N., Nair M., Growth inhibition of tumor cell lines by withanolides from Withania somnifera leaves, “Life Sciences” 74(1), 2003, 125–132.

8. Chandrasekhar K., Kapoor J., Anishetty S., A prospective, randomized double-blind, placebo-controlled study of safety and efficacy of a high-concentration full-spectrum extract of Ashwagandha root in reducing stress and anxiety in adult, “Indian Journal of Psychology Medicine” 34, 2012, 255–262

9. Kumar G., Srivastava A., Sharma S.K., Rao T.D., Gupta Y.K., Efficacy & safety evaluation of Ayurvedic treatment (Ashwagandha powder & Sidh Makardhwaj) in rheumatoid arthritis patients: a pilot prospective study, “Indian Journal of Medical Research” 141(1), 2015, 100–106.

Skontaktuj się z nami

Umów wizytę już teraz

Zadzwoń 502 501 596